Veiligheid gecombineerd met vertier. In een al wat oudere villawijk, hartje Utrecht, ligt deze achtertuin van circa 400 m². De wensenlijst van de tuineigenaren was behoorlijk divers; een zwembad voor het hele gezin, veilig afgeschermd voor de jongste telg, en een speelhoek inclusief hockeyveldje voor de al wat oudere kinderen. Daarnaast wilden ze een poolhouse en een buitenkeuken. “Het was een puzzel om alles passend te krijgen. Om een ruimte te ontwerpen waarin zowel de kinderen als de volwassenen optimaal kunnen genieten”, vertelt Richard van de Bunt van Bunt Hoveniers. Een al aanwezige forse boom – Metasequoia glyptostroboides, de Chinese watercypres – bleef gespaard.
Luchtenberg Meesters in bomen snoeide de kroon flink terug en tijdens het graven van het zwembad werd een tijdelijke watervoorziening aangelegd. “We ontkwamen er niet aan dat we wortels van de boom beschadigden. Het extra water zorgde voor een snel herstel.” Vanwege de bescheiden ruimte plaatste Richard voor de privacy een aantal leivormen van wintergroene Elaeagnus x ebbingei op de erfgrens achter. “Als verticaal groen, jaarlijks smal gesnoeid.” Op de erfgrens rechts staat laurier in haagvorm, links is er de uitbouw van de woning en helemaal achterin sluit de tuin aan op de oprit.
Opvang regenwater
Als eerste kwam er tegen de achtergevel een gedeeltelijk overkapt terras van keramische tegels, 90 x 90 cm. Deze liggen op Varistone drainagemortel, overtollig regenwater wordt afgevoerd door een smalle sleufgoot die onopvallend tussen de tegels is verwerkt. De klant wilde graag dat al het regenwater ondergronds werd opgevangen, in droge periodes bruikbaar voor de beplanting. “Samen met Aquaco uit Ede hebben we daarvoor in de voortuin een bassin van 9 m³ ingegraven waarin ook het opgevangen regenwater van de platte daken wordt opgeslagen.” Het oppompen van het water kan via een app op de telefoon. “Die techniek is aangesloten op een weerstation dat ervoor zorgt dat watergeven tijdens droge periodes automatisch door een Hunter beregeningscomputer wordt aangestuurd. Zo wordt hier heel bewust met het water omgegaan.”
Aansluitend aan het terras staat het kleine bijgebouw met buitenkeuken. Tijdens het ontwerpen hiervan was er een nauwe samenwerking tussen Jaap van den Top van Toppzo – die ook de woning ontwierp – en Jaap Waaijenberg van Bunt Hoveniers. “De maatvoering van de buitenkeuken is zodoende precies afgestemd op de tegelmaat. Dat was ook een expliciete wens van de klant die dit soort details belangrijk vond.”
In de zijtuin is een speelhoek voor de kinderen ingericht. Op de hoek van de woning ligt eerst de trampoline, ingepakt met siergrassen. Rondom groeit het lage siergras Festuca gautieri, daaromheen staat de hogere Pennisetum alopecuroides ‘Hameln’. In de zijtuin ligt een klein hockeyveld, de muren zijn door middel van lage hekwerken beschermd. Het plaatsen van de gewenste schommel vroeg om extra denkwerk. Daarvoor kwam er een stalen balk tussen de twee muren. Gepoedercoat in dezelfde kleur als van de hekken. “De afstand tussen de twee muren was te groot om voor een houten balk te kiezen.” Wordt er gehockeyd dan zijn de schommelattributen snel en makkelijk weg te halen.
Bij de trampoline staan nog twee leivormen van Elaeagnus x ebbingei tegen de witte muur. “Mooi aansluitend op die van de erfgrens achter, plus verticaal groen neemt weinig ruimte in beslag. Het was hier immers stoeien met de vierkante meters.”
Ruimtelijk hekwerk
Tussen het terras en het centraal gelegen zwembad is een grote bak van cortenstaal geplaatst. In een ronde, gebogen vorm. “Mooi in contrast met de vele haakse lijnen. Het een versterkt het ander.” De wanddelen van de bak zijn op maat gemaakt en gevormd, vervolgens terplekke tegen elkaar geplaatst. Gedeeltelijk op de tegels omdat graven vanwege de ondergrondse kelder – die gelijktijdig met de aanleg van de tuin werd gerealiseerd – niet mogelijk was. Het weelderige groen in de bak vormt een transparante wand tussen terras en zwembad, voor de veiligheid.
Bij die beplanting vallen twee forse Japanse esdoorns op; Acer palmatum ‘Red Flash’ en Acer palmatum ‘Sangokaku’. De eerste heeft donkerrood blad met uitlopers in lichtrood. De tweede heeft oranjerode twijgen – “sterk opvallend in de winter” – en frisgroen loof. Beide zijn blikvangers in de herfst wanneer het blad verkleurt, rood bij ‘Red Flash’ en goudgeel bij ‘Sangokaku’. Ook een smalle Liquidambar styraciflua ‘Worplesdon’ en een meerstammige Parrotia persica hebben een prachtige herfstverkleuring. Onder deze houtige planten groeien kruidachtige vaste planten die afwisselend bloeien van het vroege voorjaar tot ver in het najaar.
Een zowel praktisch als prachtig onderdeel is het hekwerk dat is verwerkt tussen de planten. “Dat moest optisch ruimtelijk zijn.” Naar eigen ontwerp kwamen er in hoogte wisselende stalen paaltjes. Bij een smid op maat gemaakt en daarna gepoedercoat in wederom dezelfde kleur. Beplanting en hekwerk zijn nu één. “Zo hebben we van de nood een deugd gemaakt.” Ook in de smalle strook met het siergras Miscanthus sinensis ‘Gracillimus’, richting het poolhouse, steken de paaltjes tussen het smalle uitwaaierende blad door.
Het poolhouse is met schuifpanelen helemaal open of dicht te maken. In het poolhouse is een luxe loungebank geplaatst, ernaast staan ligstoelen aan het zwembad. Hartog Outdoor Living plaatste dat zwembad. Rondom liggen dezelfde keramische tegels als op het terras, ook hier is de maatvoering van poolhouse en zwembad precies afgestemd op de tegelmaat. De tegels zijn bij de zwembadrand in verstek omgezet en verlijmd. Zo ontstond een superstrakke zwembadrand. “Bewust hebben we de tegels gecombineerd met vlonderplanken van Millboard. Een sfeervolle combinatie, alleen tegels zou het geheel te kil maken.”
Tot slot liggen op de platte daken sedummatten van Sempergreen. “Ook weer voor de opvang van regenwater en vanaf de eerste etage is er nu prachtig zicht op groen. In bloei is Sedum ook nog eens heel goed voor de biodiversiteit.” Terugkijkend op deze puzzel van 400 m² vond Richard dit complexer dan een grote tuin. “Toch klopt alles esthetisch én technisch. Het is een groene gezinstuin geworden waarin alle wensen zijn verwerkt.” Het onderhoud is overzichtelijk. “Twee tot drie keer per jaar komen we langs voor het snoeien en bemesten. Zo wordt de tuin met de jaren alleen maar mooier.”
Summary
Puzzle
“It was a real puzzle to get everything to fit within this 400 m²,” says Richard van de Bunt of Bunt Hoveniers. For example, the client’s wish list was diverse: a swimming pool for the whole family, safely screened for the youngest, and a play area for the older children. And furthermore an outdoor kitchen and a pool house. A ceramic tile patio is situated against the rear facade. A narrow trench channel drains rainwater into a 9 m³ buried basin, which also collects rainwater from the flat roofs. A phone app allows the water to be used as irrigation for the plants. The dimensions of the outdoor kitchen were replicated with the tile size. Adjacent to the garden, a children’s play area was created between two walls in the side garden. A steel beam for the swing is attached between these walls. A Corten steel planter – “in a curved shape, in contrast to the many perpendicular lines” – is lushly filled with greenery. “A transparent wall between the terrace and the pool.” The fencing between the plants consists of powder-coated steel posts of varying height. The pool house can be opened or closed with sliding panels. A luxurious lounge sofa has been placed inside, and lounge chairs are placed next to it by the pool. The same ceramic tiles, interspersed with decking boards, surround the pool. “Just tiles would make it too chilly.” Sedum mats cover the flat roofs. “For rainwater collection and good for biodiversity.”
